Szkodliwość promieniowania rentgenowskiego

Negatywny wpływ promieniowania Roentgena zależy od wielu czynników. Biologiczne promieniowanie działa destrukcyjnie na każdą żywą tkankę. U ludzi może spowodować mutacje DNA. Uszkodzenie DNA może prowadzić do śmierci komórek, ich podziału, wprowadza także w stan uśpienia. Promieniowanie jest przyczyną nowotworów, co może się wydawać ironiczne, gdyż to samo promieniowanie jest stosowane, by nowotwór leczyć.

Badania rentgenowskie mogą być bardzo szkodliwe dla kobiet w ciąży. Mogą spowodować różnego rodzaju wady u dziecka i wpływają na przebieg porodu. System krwionośny może zostać uszkodzony pod wpływem właściwości promieniowania rentgenowskiego. Jeśli czerwone krwinki uległy napromieniowaniu, organizmowi grozi anemia. Uszkodzenie białych krwinek prowadzi do osłabienia układu odpornościowego, więc ciało staje się mało odporne na wszelkie choroby i infekcje.

Zmiany komórkowe w obrębie system rozrodczego, mogą się skończyć bezpłodnością. Rentgen uszkadza także szpik kostny, co prowadzi do wypadania włosów, zaczerwienienia skóry i wysypki.

Z chorobą popromienną mamy zwykle doczynienia w wyniku wypadków radiacyjnych (wadliwe działanie reaktora jadrowego oraz uszkodzenia urządenia emitującego promieniowanie rentgenowskie) oraz wybuchów atomowych i jądrowych. Choroba popromienna zwykle nie występuje

źródło: https://portal.abczdrowie.pl/jakie-jest-ryzyko-napromieniowania

Litery L, P i R na zdjęciu rentgenowskim

Ze względu na naturę zdjęcia, które jest rzutem obiektu trójwymiarowego na płaszczyznę, a ponadto można je oglądać i z jednej i z drugiej strony, pojawia się problem z rozróżnieniem, z której strony należy patrzeć na zdjęcie. W tym celu w obszarze robionego zdjęcia umieszcza się szablon z niesymetryczną literką (taką, którą można odczytać tylko w jednej pozycji), najczęściej L, P lub R. Litery te oznaczają strony (odpowiednio: lewa, prawa, ang. right) badanego obiektu. Czasem używa się skrótów łacińskich Sin (manus sinistra – strona lewa) i Dx (manus dextra – strona prawa). Znaczniki strony lewej są czworokątne i czerwone (koloru nie widać na zdjęciu), a strony prawej okrągłe i zielone.

Zasada powstawania zdjęcia rentgenowskiego

Ze względu na swoją bardzo dużą przenikliwość promieniowanie rentgenowskie (generowane zwykle za pomocą lampy rentgenowskiej) przechodzi częściowo przez ciało pacjenta, a następnie przez błonę rentgenowską (błonę fotograficzną czułą na promieniowanie rentgenowskie), gdzie jest rejestrowane w postaci obrazu. Promieniowanie, które nie zostanie całkowicie pochłonięte przez tkanki pacjenta, spowoduje jej zaczernienie, a im większą część promieniowania zatrzymają tkanki, tym mniejsze będzie to zaczernienie.

Powstające w ten sposób zdjęcie jest negatywem i w takiej formie zdjęcia są wywoływane i analizowane przez lekarza. Do opisu negatywu stosuje się pojęcia przejaśnienie i zacienienie, jednak w przeciwnych znaczeniach tych słów (ze względu na naturę negatywu). Przejaśnienie to miejsce, gdzie do błony dotarła duża ilość promieniowania i powstało jej zaczernienie, natomiast zacienienie jest miejscem, w którym ono do niej nie dotarło (tak jak gdy światło widzialne nie dociera do błony fotograficznej i powstaje zaciemnienie, czyli cień), gdyż tkanki je zaabsorbowały. W tym drugim przypadku odnośny obszar błony jest biały (lub jasnoszary). Kość wykazuje znacznie większą zdolność absorpcji (pochłaniania) promieniowania niż otaczające ją tkanki miękkie, dzięki czemu widoczna jest na filmie jako miejsce niezaczernione.

Promieniowanie onizujące, jakim jest promieniowanie rentgenowskie, ulega rozproszeniu komptonowskiemu. Zjawisko to zmniejsza kontrast obrazu, zacierając granicę między tkanką miękką a kością. W celu lepszego zobrazowania niektórych struktur stosuje się środki cieniujące (popularnie zwane kontrastami).

Błona fotograficzna używana do zdjęć RTG jest mało wrażliwa na promieniowanie Röntgena, dlatego w kasecie rentgenowskiej umieszczony jest za nią ekran fluorescencyjny, w którym pod wpływem promieniowania